Q: طاقی زدم رنگارنگ، بیمیخ و بیدرنگ؛ بعد باران میآید، زود هم میره از رنگ.

رنگینکمان. وقتی نور خورشید از قطرههای باران عبور میکند، نور به رنگهای مختلف تجزیه میشود و رنگینکمان در آسمان شکل میگیرد.

Q: دو خواهریم ما و به هم میرسیم؛ هر روز صد بار به هم میرسیم؛ ولی هرگز رخ هم نمیبینیم.

چشمها. دو چشم همیشه در کنار هم قرار دارند اما هرگز نمیتوانند مستقیم یکدیگر را ببینند.

Q: شبی میآید مهمان بیصدا، سپیده که میزند میرود بیندا، هر شب دوباره میآید کنار ما.

ماه. ماه شبها در آسمان نمایان میشود و با روشنشدن هوا در سپیدهدم ناپدید میگردد.

Q: هزاران چشمکزن در آسمان شب، که نورشان از فرسنگها دورتر به ما میرسد.

ستاره. ستارگان اجرام آسمانی دوردستی هستند که نورشان سالها طول میکشد تا به زمین برسد.

Q: همیشه با من است، اما هیچوقت نمیتوانم بگیرمش؛ زیر نور میآید، در تاریکی میرود.

سایه. سایه وقتی نور به بدن برخورد میکند و مسیرش را میبندد، روی زمین شکل میگیرد.

Q: نمیبینمش اما حسش میکنم؛ درختها را تکان میدهد و روی صورتم مینشیند.

باد. باد جریان هوایی است که با اختلاف فشار هوا ایجاد میشود و نامرئی است اما اثرش دیده میشود.

Q: میخورَد بیآنکه سیر شود؛ هرچه بیشتر بخورد، بزرگتر میشود؛ اگر آب بخورد میمیرد.

آتش. آتش با سوزاندن مواد رشد میکند و با آب خاموش میشود.

Q: از آسمان میبارد سفید و سرد؛ روی زمین مینشیند نرم و پر؛ آفتاب که بیاید آب میشود.

برف. برف بلورهای یخی است که در هوای سرد از آسمان میبارد و با گرما ذوب میشود.

Question 1

طاقی زدم رنگارنگ، بی‌میخ و بی‌درنگ؛ بعد باران می‌آید، زود هم می‌ره از رنگ.

Accepted Answer

رنگین‌کمان. وقتی نور خورشید از قطره‌های باران عبور می‌کند، نور به رنگ‌های مختلف تجزیه می‌شود و رنگین‌کمان در آسمان شکل می‌گیرد.

Question 2

دو خواهریم ما و به هم می‌رسیم؛ هر روز صد بار به هم می‌رسیم؛ ولی هرگز رخ هم نمی‌بینیم.

Accepted Answer

چشم‌ها. دو چشم همیشه در کنار هم قرار دارند اما هرگز نمی‌توانند مستقیم یکدیگر را ببینند.

Question 3

شبی می‌آید مهمان بی‌صدا، سپیده که می‌زند می‌رود بی‌ندا، هر شب دوباره می‌آید کنار ما.

Accepted Answer

ماه. ماه شب‌ها در آسمان نمایان می‌شود و با روشن‌شدن هوا در سپیده‌دم ناپدید می‌گردد.

Question 4

یک گوی طلاست که هر روز طلوع می‌کند و به همه‌ی جهان گرما و روشنایی می‌دهد.

Accepted Answer

خورشید. خورشید منبع اصلی نور و گرمای زمین است و هر روز از افق طلوع می‌کند.

Question 5

هزاران چشمک‌زن در آسمان شب، که نورشان از فرسنگ‌ها دورتر به ما می‌رسد.

Accepted Answer

ستاره. ستارگان اجرام آسمانی دوردستی هستند که نورشان سال‌ها طول می‌کشد تا به زمین برسد.

Question 6

همیشه با من است، اما هیچ‌وقت نمی‌توانم بگیرمش؛ زیر نور می‌آید، در تاریکی می‌رود.

Accepted Answer

سایه. سایه وقتی نور به بدن برخورد می‌کند و مسیرش را می‌بندد، روی زمین شکل می‌گیرد.

Question 7

نمی‌بینمش اما حسش می‌کنم؛ درخت‌ها را تکان می‌دهد و روی صورتم می‌نشیند.

Accepted Answer

باد. باد جریان هوایی است که با اختلاف فشار هوا ایجاد می‌شود و نامرئی است اما اثرش دیده می‌شود.

Question 8

بی‌رنگ و بی‌بو، ولی همه‌ی جانداران بی‌آن می‌میرند؛ گاهی جامد است، گاهی مایع، گاهی بخار.

Accepted Answer

آب. آب در سه حالت جامد (یخ)، مایع و گاز (بخار) وجود دارد و اساس حیات همه‌ی موجودات زنده است.

Question 9

می‌خورَد بی‌آنکه سیر شود؛ هرچه بیشتر بخورد، بزرگ‌تر می‌شود؛ اگر آب بخورد می‌میرد.

Accepted Answer

آتش. آتش با سوزاندن مواد رشد می‌کند و با آب خاموش می‌شود.

Question 10

از آسمان می‌بارد سفید و سرد؛ روی زمین می‌نشیند نرم و پر؛ آفتاب که بیاید آب می‌شود.

Accepted Answer

برف. برف بلورهای یخی است که در هوای سرد از آسمان می‌بارد و با گرما ذوب می‌شود.

Question 11

پنبه‌ای سفید در آسمان شناور است؛ گاهی سیاه می‌شود و اشک می‌ریزد.

Accepted Answer

ابر. ابرها از بخار آب متراکم‌شده تشکیل می‌شوند و وقتی سنگین شوند، باران می‌بارانند.

Question 12

یکی نور می‌زند، یکی صدا می‌کند؛ یکی زودتر می‌رسد، یکی دیرتر.

Accepted Answer

رعد و برق. نور برق سریع‌تر از صدای رعد به ما می‌رسد، چون سرعت نور از سرعت صوت بیشتر است.

Question 13

یک انبان سفید دارم، درونش زرد و سفید است؛ نه دری دارد نه پنجره‌ای، ولی جوجه از آن بیرون می‌آید.

Accepted Answer

تخم‌مرغ. تخم‌مرغ پوسته‌ی سختی دارد که سفیده و زرده را در خود نگه می‌دارد و از آن جوجه بیرون می‌آید.

Question 14

هزاران برگ دارد ولی درخت نیست؛ حرف می‌زند ولی زبان ندارد.

Accepted Answer

کتاب. کتاب از برگه‌های زیادی تشکیل شده و از طریق نوشته‌هایش با خواننده «حرف می‌زند».

Question 15

روزهای آفتابی بسته می‌مانم؛ روزهای بارانی باز می‌شوم و بالای سرت می‌ایستم.

Accepted Answer

چتر. چتر معمولاً فقط در روزهای بارانی برای محافظت در برابر باران باز می‌شود.

Question 16

هرچه بگویی همان را نشان می‌دهد؛ خودت را در آن می‌بینی ولی نمی‌توانی لمسش کنی.

Accepted Answer

آینه. آینه تصویر هرچیزی که مقابلش باشد را با انعکاس نور نشان می‌دهد.

Question 17

دو دایره‌ی شیشه‌ای روی بینی می‌شینند تا دنیا واضح‌تر دیده شود.

Accepted Answer

عینک. عینک با دو عدسی، نور را به‌گونه‌ای می‌شکند که تصویر واضح‌تر روی چشم بیفتد.

Question 18

یک ماهی نقره‌ای که دمش نخ دراز است و همیشه در پارچه شنا می‌کند.

Accepted Answer

سوزن و نخ. سوزن با نخی که پشت سرش کشیده می‌شود، مثل ماهی از میان پارچه رد می‌شود.

Question 19

یکی می‌بندد، یکی باز می‌کند؛ بی‌هم به‌درد کسی نمی‌خورند.

Accepted Answer

قفل و کلید. قفل و کلید همیشه جفت هم کار می‌کنند؛ یکی می‌بندد و دیگری باز می‌کند.

Question 20

سرش را آتش می‌زنند و او گریه می‌کند تا آب شود و کوچک و کوچک‌تر شود.

Accepted Answer

شمع. وقتی شمع روشن می‌شود، موم آن ذوب و کم‌کم آب می‌شود و شمع کوتاه‌تر می‌گردد.

Question 21

روی دیوار یا مچ دست می‌نشیند، بی‌خستگی می‌دود، ولی هیچ‌وقت جایی نمی‌رسد.

Accepted Answer

ساعت. ساعت با حرکت دائمی عقربه‌هایش زمان را نشان می‌دهد، بدون این‌که واقعاً حرکت مکانی داشته باشد.

Question 22

دو خواهر همیشه با هم راه می‌روند، اما یکی چپ می‌رود و یکی راست.

Accepted Answer

کفش. کفش‌ها همیشه به‌صورت جفت (چپ و راست) استفاده می‌شوند.

Question 23

شب که تاریک می‌شود، او روشن می‌شود و اتاق را پر از نور می‌کند.

Accepted Answer

چراغ. چراغ با روشن‌شدن، تاریکی اتاق را از بین می‌برد.

Question 24

پله دارد ولی خانه نیست؛ می‌شود از آن بالا رفت، اما جایی نمی‌ماند.

Accepted Answer

نردبان. نردبان با پله‌های موقتش برای بالارفتن استفاده می‌شود و ثابت در جایی نمی‌ماند.

Question 25

چند لایه لباس پوشیده، هرچه لایه‌هایش را باز کنی بیشتر اشکت را درمی‌آورد.

Accepted Answer

پیاز. ترکیبات گوگردی پیاز هنگام خرد کردن باعث سوزش و اشک چشم می‌شود.

Question 26

بویش تند است و در هر غذا کمی از او می‌ریزند؛ برای سرماخوردگی هم خوب است.

Accepted Answer

سیر. سیر طعم و بویی تند دارد و از قدیم برای درمان سرماخوردگی استفاده می‌شده.

Question 27

بیرونش سبز است، درونش سرخ و پر از آب؛ دانه‌های سیاه در آن مثل ستاره پخش شده.

Accepted Answer

هندوانه. هندوانه میوه‌ای تابستانی با پوست سبز و گوشت قرمز و آب‌دار است.

Question 28

دو تا دارم، صداها را می‌شنوم، ولی خودم صدایی نمی‌کنم.

Accepted Answer

گوش. گوش عضو شنوایی بدن است که صداها را دریافت می‌کند اما خودش صدا تولید نمی‌کند.

Question 29

سفیدند و ردیف نشسته‌اند، غذا را خرد می‌کنند ولی خودشان چیزی نمی‌خورند.

Accepted Answer

دندان. دندان‌ها برای جویدن غذا استفاده می‌شوند.

Question 30

بی‌استخوان است ولی همیشه در حرکت؛ کلمات را می‌سازد و طعم را می‌چشد.

Accepted Answer

زبان. زبان عضوی نرم و بدون استخوان است که هم در گفتار و هم در چشیدن طعم نقش دارد.

Question 31

هزاران رشته‌ی نازک روی سرم روییده که هر چند وقت باید کوتاهش کنم.

Accepted Answer

مو. موی سر پیوسته رشد می‌کند و نیاز به کوتاه‌کردن دارد.

Question 32

پنج انگشت دارد ولی دستکش نمی‌پوشد مگر زمستان؛ با آن می‌نویسم و غذا می‌خورم.

Accepted Answer

دست. دست انسان پنج انگشت دارد و برای بیشتر کارهای روزمره استفاده می‌شود.

Question 33

من هستم که تو را همه‌جا می‌برم، ولی خودم جایی نمی‌روم مگر تو حرکت کنی.

Accepted Answer

پا. پاها وسیله‌ی حرکت انسان هستند.

Question 34

اول من بودم یا آن یکی؟ از من او بیرون می‌آید، از او هم من به دنیا می‌آیم.

Accepted Answer

مرغ و تخم. این یک معمای فلسفی معروف درباره‌ی ترتیب پیدایش مرغ و تخم است که پاسخ قطعی ندارد.

Question 35

کارگری کوچک با لباس زرد و سیاه که از گل به گل می‌رود و شیرینی می‌سازد.

Accepted Answer

زنبور عسل. زنبورهای عسل با جمع‌آوری شهد گل‌ها، عسل تولید می‌کنند.

Question 36

هشت پا دارد، بدون دست تار می‌بافد و در آن منتظر شکار می‌ماند.

Accepted Answer

عنکبوت. عنکبوت با هشت پا و ترشح تار، دام خود را برای شکار حشرات می‌بافد.

Question 37

سیاه‌پوش است و قار قار می‌کند؛ پرنده‌ای باهوش که گاهی چیزهای براق را می‌دزدد.

Accepted Answer

کلاغ. کلاغ پرنده‌ای باهوش و سیاه‌رنگ است که به جمع‌آوری اشیای براق معروف است.

Question 38

در آب زندگی می‌کند، بی‌آب می‌میرد؛ باله دارد به‌جای دست و پا.

Accepted Answer

ماهی. ماهی‌ها با باله شنا می‌کنند و از طریق آبشش در آب نفس می‌کشند.

Question 39

ریشه در خاک دارد، سر به آسمان؛ سایه می‌دهد و میوه هم.

Accepted Answer

درخت. درخت‌ها با ریشه در خاک محکم می‌شوند و رو به آسمان رشد می‌کنند.

Question 40

روی رودخانه دراز کشیده تا مردم از رویش رد شوند بی‌آنکه خیس شوند.

Accepted Answer

پل. پل سازه‌ای است که برای عبور از روی رودخانه یا دره ساخته می‌شود.

چیستان‌های ایرانی